Voordelen ICT offshoring gaan vaak verloren door dure consultants

Inhoudsopgave

  1. Overweegt u offshore ICT-outsourcing?
  2. Offshore outsourcing in strijd met innovatie?
  3. Bent u gevoelig voor het consultants-virus?
  4. Kan het ook zonder dure consultancy bureaus?
  5. Zelf management offshore ICT outsourcing

1. Overweegt u offshore ICT-outsourcing?

Al geruime tijd is ICT-outsourcing een absolute hype in ICT-land, die u vooral niet mag missen. Maar er zijn natuurlijk wel een aantal details waar u op moet letten.

  • Welke leveranciers zijn in de markt voor welke outsourcingsvraagstukken? Hoe verhouden zich de culturen van de outsourcers?
  • Hoe verloopt een goed gestructureerd outsourcingsproces?
  • Wat zijn de interne consequenties bij een mogelijke outsourcing en hoe hiermee om te gaan?
  • Is het inzetten van externe deskundigen aan te bevelen?
  • Wat zijn de aanbevelingen bij het bepalen van de outsourcingsscope?
  • Hoe worden outsourcer en klantenorganisatie op elkaar afgestemd?
  • Welke contractvormen en clausules spelen een rol binnen outsourcing?
  • Hoe leg je service en prestatie afspraken vast in het contract?
  • Wanneer is er sprake van een 'overgang van onderneming' en wanneer niet?
  • Wat zijn de arbeidsrechtelijke gevolgen van een 'overgang van onderneming'?
  • Wat zijn de gevolgen voor het pensioenrecht?

Risico’s:

  • gebrek aan kennis om de relatie met de leverancier te beheren;
  • over-afhankelijkheid van de leverancier vanwege te weinig eigen (technische) vaardigheden;
  • verlies van belangrijke bedrijfscompetenties;
  • concessies op het eisenpakket moeten doen;
  • onvoldoende beveiliging/ verhoogde kwetsbaarheid;
  • onvoldoende controle over IT;
  • onbegrip van de business aan de zijde van de aanbieder;
  • aantasting van de motivatie van het eigen personeel.

Valkuilen:

  • Offshore Outsourcing van applicatie ontwikkeling is vooral geschikt voor het ontwikkelen van maatsoftware.
  • Communicatie en cultuur blijft een groot probleem en mag niet onderschat worden.
  • Het zelf investeren in een duurzame relatie met een ontwikkelaar in een lage lonen land is kostbaarder dan vaak wordt gedacht.

Bevindingen:

  • Met name India en Pakistan staan bekend om hun ontwikkelcentra terwijl China een opkomende markt is.
  • India is vastbesloten om haar achterstand op China in te lopen.

Het is werkelijk briljant hoe consultants erin slagen om van een mug een olifant te maken en ook nog kans zien om de indruk te wekken dat juist hun expertise een cruciale rol speelt, als u mogelijk zou overwegen om ook gebruik te maken van offshore ICT outsourcing.
Dat diezelfde consultants elkaar, niet gehinderd door echte kennis van zaken over de werkelijke mogelijkheden van offshore outsourcing, regelmatig tegenspreken, vinden zij uiteraard onbelangrijk. Als je gebakken lucht wilt verkopen, dan is een maximale hoeveelheid opgewaaid stof en onduidelijkheid de beste omgeving waarin dit gaat lukken. En zolang er klanten zijn, die niet zelf de verantwoordelijkheid nemen keuzes te maken en die het toegestaan is hun risico's uit te besteden aan leveranciers, zal deze strategie nog werken ook.

2. Offshore outsourcing in strijd met innovatie?

Het eerste advies van het Innovatieplatform onder leiding van premier Balkenende heeft het licht gezien, en heeft een aantal gebieden aangegeven, van belang voor economische groei, kennisclustering en bedrijvigheid in Nederland. Dit waren 'flowers & food', 'hightechsystemen en materialen', 'water' en de 'creatieve industrie. Ook in de opkomende gebieden kwam de ICT niet voor. Het is veelzeggend dat ICT in dit rijtje niet voorkomt. Maar dit is meer bepaald door cultuur dan door onvermogen. In Nederland is een ICT-er een 'nerd', terwijl in het grootste deel van de wereld 'techneuten' hoog aangeschreven staan. Het is met het oog op de toekomst daarom zaak een idee te krijgen van wat de vooruitzichten zijn en dan je knopen maar eens te tellen.

In India bijvoorbeeld studeren jaarlijks 150.000  studenten af op universiteiten en hogescholen, terwijl dit er in Nederland een schamele 2500 zijn. Ook voor Oost-Europa gelden dergelijke cijfers. In die landen werken deze afgestudeerden tegen nog niet de helft van het salaris van afgestudeerden in Nederland, zij zijn zeer flexibel met betrekking tot arbeidsvoorwaarden en zijn - dit is misschien nog wel het belangrijkste aspect - vastbesloten om van hun land een zeer concurrerend land te maken en de huidige marktleiders in te halen en voorbij te streven.

Zolang in Nederland de krantenkoppen en de politiek gedomineerd worden door VUT, prépensioen, enkele procenten langer werken en ander geneuzel uit de polder, ziet het er niet goed uit en loopt de achterstand met Azië en Oost-Europa, zeker op ICT-gebied, per dag op. Het is gezien het voorgaande zelfs nauwelijks te verwachten dat Nederland op langere termijn haar status van nu al tweederangs ICT-land kan handhaven. Het imago van technische vakken zal steeds verder dalen en misschien zijn we op ICT-gebied over 20 jaar weer aangeland op het peil van de jaren 60 en 70. De ICT gedomineerd door goedwillende niet-opgeleide hobbyisten.

U bent dus als bedrijf wel zeer kortzichtig bezig als u nu nog niet bezig bent met offshore outsourcing of, op zijn minst, dit nog niet aan het voorbereiden bent. Het houdt tenslotte een keer op alleen maar te stoppen met ICT-investeringen, want ICT is nog steeds nodig om de productiviteit van uw onderneming te verhogen en om uw concurrentiepositie te behouden.

3. Bent u gevoelig voor het consultants-virus?

In Nederland zijn we echter wel sterk in dienstverlening. Nederland neemt een koppositie is als het gaat om de aantallen consultants per bedrijf. Deze consultants hebben uiteraard ook de ontwikkelingen gevolgd en omdat bedrijven intussen wel genezen zijn van het willen hebben van dikke rapporten over strategische vergezichten, hebben veel van deze consultants nu outsourcing omarmt als hun nieuwe groeimarkt.
Zoals in hoofdstuk 1 beschreven is, hebben ze een gigantisch aantal valkuilen voor u verzonnen, waar u in kunt vallen, in de hoop dat u toch maar besluit het risico niet zelf te nemen maar een consultant op te laten draven. Want leuk of niet, u zult mee moeten in de noodzaak van offshore ICT outsourcing, gezien de situatie in Nederland.

Als u hierop ingaat, kunt u erop rekenen dat uw consultant zal gaan voor de beste prijs/prestatie verhouding. Wat hij er uiteraard niet bij vertelt, is dat als u zijn kosten meerekent, deze totaaloplossing in veel gevallen duurder uitvalt dan wanneer u zelf uw verantwoordelijkheid zou nemen.

Offshore ICT outsourcing naar Azië kent inderdaad een hoog risicoprofiel, zeker als u dit niet stapsgewijs opbouwt en niet zorgvuldig bepaalt welke ICT-activiteiten u wilt uitbesteden. De consultant zal uiteraard gaan voor deze optie, want op deze wijze kan hij ervoor zorgen dat u afhankelijk van hem wordt.
Natuurlijk is het gemakkelijk om aan de consultants de schuld te geven als dit niet succesvol is. Besef hierbij echter wel dat deze consultant niet aansprakelijk gesteld kan worden voor mislukkingen en dat deze consultant wel degelijk Nederlandse tarieven in rekening brengt.
Misschien dekt u dan wel uw persoonlijke belang af, maar het bedrijfsbelang is hier zeker niet mee gediend.

4. Kan het ook zonder dure consultancy bureaus?

Offshore ICT outsourcing is het antwoord van leveranciers op de onvolwassenheid van de hype die ICT in Nederland nog altijd is en die graag in stand gehouden wordt door consultancy bureaus. Zij weten allang dat de concurrentie op hard- en software producten dermate groot is dat hiermee nagenoeg geen winst te behalen is en dus zetten ze in op diensten als advies, implementatie, service en outsourcing, waar ze nog wel forse marges kunnen behalen. En als u meegaat in de complexe oplossingen, die zij voor u schilderen, dan kunnen zij nog wel even vooruit.
Als u echter het bedrijfsbelang voorop stelt en uw verantwoordelijkheid durft te nemen, dan kunt u een dergelijk traject ook zelf wel managen, mits u in het begin geen onnodige risico's neemt en kiest voor een stapsgewijze aanpak, zodat zowel u als uw offshoring partner een leercurve kunnen doormaken en daardoor steeds beter ook complexere vraagstukken zonder problemen kunnen oplossen.
De twee belangrijkste issues als u van start gaat zijn:

  • Welke activiteiten zijn gemakkelijk uit te besteden?
  • Welke eisen moet u stellen aan uw offshore partner?

4.1 Welke activiteiten uitbesteden

Uiteraard is het onmogelijk om alle software ontwikkeling uit te besteden. Ruwweg zijn er drie vormen van software ontwikkeling en onderhoud:

  • het ontwikkelen en onderhouden van generieke software, die voor meerdere klanten toepasbaar is;
  • het migreren van bestaande software naar een nieuwe technologie;
  • het op maat maken van generieke software voor een specifieke klant.

In het laatste geval is er een intensieve communicatie nodig met de klant en wordt vaak prototyping toegepast. Het is niet verstandig om bij deze vorm van software ontwikkeling (zeker in het begin) voor offshore outsourcing te kiezen.
Als het echter gaat om generieke software voor meerdere klanten of de migratie van software naar een nieuwe omgeving, dan is offshore outsourcing een serieuze optie. Dit geldt voor zowel de ontwikkeling als voor het onderhoud. Bij het onderhoud is voor het aansturen van de offshoring partner minimale communicatie nodig, want hij kent tenslotte de software al. En juist in het geval van generieke software voor meerdere klanten wordt ook het belangrijkste voordeel van offshore outsourcing duidelijk; vaak investeert de leverancier zelf in het ontwikkelen en het onderhouden van generieke software modules. Het op maat maken van deze software voor een specifieke klant is meestal een activiteit die door de klant wordt betaald en dat kunt u vervolgens beter weer in eigen hand houden.

Hetzelfde geldt voor migratie. De broncode is beschikbaar en dus de noodzaak om te communiceren is beperkt. Additioneel voordeel is vaak dat offshoring partners niet gehinderd zijn door problemen met Y2K en de euro en zich ongehinderd hebben kunnen doorontwikkelen om zich de nieuwste technologieen eigen te maken. (Zie ook Facelift van uw maatwerksoftware via offshore outsourcing en Casestudy Database conversie.)

4.2 Eisen te stellen aan de offshoring partner

Momenteel zien we dat India en, sterk opkomend, China de belangrijkste landen zijn om software ontwikkeling en onderhoud naar uit te besteden. Door de volumes van uitbesteding zien we echter dat het aantal topprogrammeurs in deze landen schaars wordt en dat de tarieven stijgen, zodat er steeds minder geleverd wordt voor vaak meer geld. Bovendien is het tijdsverschil met deze landen aanzienlijk, net als de kloof in communicatie en cultuur. Voorts vormt de politieke macht in deze landen een bron van onzekerheid en zijn terreuraanslagen een potentiële bron van zorg. Als men voor offshoring een partner in India of China zoekt, dan betekent dit dat projectleiders een groot deel van hun tijd doorbrengen in Azië en dat kan natuurlijk alleen terugverdiend worden door schaalgrootte.

Als u uw offshore ICT outsourcing stapsgewijs wilt opbouwen, zult u merken dat u niet de schaalgrootte heeft om iemand zeer regelmatig in Azië te stationeren, zodat het moeilijk wordt om dit proces beheersbaar en kosteneffectief te laten uitvoeren. In dat geval ligt Oost-Europa meer voor de hand. Met uitzondering van Rusland zijn de landen in Oost-Europa momenteel stabiel en streven ze naar aansluiting bij de EU. De tijdsverschillen zijn kleiner (1-2 uur), evenals de cultuurverschillen. Dit geldt zeker als deze potentiële partners ook een vestiging in Nederland hebben, waardoor contracten onder het Nederlands recht vallen en er onderhandeld kan worden in het Nederlands. De risico’s zijn dan zover teruggebracht dat ook u voor de eerste stappen van software ontwikkeling gebruik zou kunnen maken van software offshoring. (Zie ook Offshore outsourcing: leercurve of gooi het maar over de schutting.

5. Zelf management offshore ICT outsourcing

Misschien zijn de kosten in Oost-Europa iets hoger dan die in Azië, maar software offshoring naar Oost-Europa voorkomt dat men of dure consultancy partners moet inschakelen of anders onaanvaardbare risico's loopt.
Ondanks alle verhalen over wat er allemaal fout kan gaan, is de conclusie toch wel dat offshore outsourcing zeker een interessante optie is, ook voor kleinere bedrijven, mits ze geen onnodige risico's nemen.
Van belang is dus dat men heel goed kijkt welke ontwikkeling en welk onderhoud hiervoor in aanmerking komen en dat men niet gaat voor een tropische Aziatische verrassing, maar het dichter bij huis zoekt in bijvoorbeeld Oost-Europa, waar techneuten niet als 'nerds' worden beschouwd maar in hoog aanzien staan en waar ook de arbeidsflexibiliteit veel groter is dan in Nederland.

Wilt u uw concurrentiekracht behouden en uw kosten reduceren, dan is offshore outsourcing, ook voor kleinere bedrijven, een interessante optie. (Zie Offshore ICT outsourcing levert aanzienlijke kostenbesparingen op.) Mits u gewoon uw gezond verstand gebruikt en niet denkt dat dan ook alle software ontwikkeling en alle software onderhoud uitbesteed moeten worden.


Dit artikel downloaden


In de rubriek
 ' ICT nearshoring ' 
vindt u meer artikelen over dit onderwerp.